Herstelrecht en interculturele settings in Brussel

Project type: 
Onderzoeksproject
Project fase: 
Afgelopen
Partners: 
KULeuven, Samenlevingsopbouw Brussel vzw, Locaal dienstencentrum het Anker, Vormingsplus Citzenne, Alba vzw, Suggnomè vzw
Looptijd: 
November 2013 - oktober 2015

Financiering: PWO

Voorliggend onderzoeksvoorstel vertrekt van de bevinding dat de Brusselse grootstad zich kenmerkt door een steeds toenemende diversiteit van groepen, culturen, nationaliteiten. Hierdoor is het samenleven in Brussel sterk intercultureel geworden. Dat laatste biedt leermogelijkheden, maar brengt ook onvermijdelijke spanningen met zich mee in Brusselse, publieke ruimtes (parken, pleinen, straten, metro). Hoe kunnen we op een constructieve manier met deze spanningen en conflicten omgaan? En hoe kunnen we ervoor zorgen dat we dergelijke conflicten leren zien als een groeikans voor stedelijk burgerschap?
Dit voorstel gaat uit van de vaststelling dat heel wat Brusselse, sociaal(-cultureel) werk organisaties inspanningen leveren om precies in die publieke ruimtes kansen te scheppen voor kwaliteitsvol intercultureel samenleven. Uit de verkenning van het werkveld hebben de aanvragers echter ook ontdekt hoe moeilijk het voor professionals blijft conflicten tussen verschillende groepen (en individuen) te beheren.
Voortbouwend op het PWO-onderzoek ‘Herstelbemiddeling en Vrijwilligers’ en in de lijn van het lopende Europees project ‘Alternative’ (2012-2016), bevat dit projectvoorstel drie uitgangspunten:
1. herstelgerichte praktijken (bemiddeling, conferencing, peace making circles), beloven methodisch ondersteuning te geven aan professionals in het constructief beheren van spanningen en conflicten in interculturele contexten
2. herstelgerichte praktijken kunnen voor al de betrokkenen een experimenteerruimte zijn om  interculturele spanningen te transformeren tot versterkte stedelijke burgerschapscompetenties.
3. sociaal werkers hebben een verbindende rol te spelen tussen professionals, overheden en betrokkenen om aan stedelijk burgerschap groeikansen te geven. Het uittesten van herstelgerichte methodieken in afgebakende interculturele settings kan de rol van een stedelijk sociaal werker helpen uitklaren.

Vanuit geschetste vaststellingen en overtuigingen beoogt voorliggend voorstel:
1. in twee Brusselse interculturele sites (Anneessenswijk, Kaaienwijk: lokaal dienstencentrum het Anker) in kaart te brengen onder welke voorwaarden herstelgerichte interventies interculturele spanningen kunnen transformeren tot versterkte stedelijke burgerschapscompetenties. (DOELST 1). Vergelijkend onderzoek met het lopende Europees project zal de  realisatie van deze doelstelling ondersteunen en zal uitmonden in nationale en internationale publicaties;
2. te onderzoeken en uit te testen hoe en onder welke condities herstelgerichte methodieken succesvol kunnen worden geïmplementeerd in Brusselse interculturele settings, met als concrete output een verfijnde methodiek, een vormingstraject en opleiders-handboek (DOELST 2);
3.  vanuit het actieonderzoek het begrip stedelijk burgerschap uit te klaren en een scherper zicht te krijgen op de specifieke rol en bijdrage van de sociaal werker in het cultiveren van stedelijk burgerschap in Brusselse, interculturele settings (DOELST 3). De realisatie van deze doelstelling zal uitmonden in een concepttekst stedelijk burgerschap en stedelijk sociaal werk in Brussel.