Gastopvang voor ouderen als startende inclusieve woonzorgvorm - Omgevings- en procesanalyse

Project type: 
Onderzoeksproject
Project fase: 
Afgelopen
Partners: 
Landelijke thuiszorg Thuishulp Pleegzorg Oikonde
Looptijd: 
Januari 2012 - Juni 2014

Inclusieve zorg is zorg die in de (buurt van de) thuissituatie wordt verstrekt als alternatief voor de meer klassieke residentiële zorg. In plaats van een ‘all-in’ aanbod verschaft inclusieve zorg een samengesteld pakket van zorg dat de zorggebruiker in staat stelt om thuis te blijven, resulterend in een gedeelde verantwoordelijkheid van mantelzorg en professionele zorgverstrekkers. Een voorbeeld van inclusieve zorg is ‘gastopvang’. Deze zorgvorm werd onlangs erkend in het woonzorgdecreet (2009), en betekent concreet dat gastgezinnen/gastheren/gastvrouwen (geen mantelzorgers) ondersteund worden om in het eigen ‘gasthuis’ (tijdelijk) de zorg op te nemen voor mensen, voornamelijk ouderen, met uiteenlopende zorgbehoeftes. Gastopvang is een vorm van georganiseerde dag- en nachtpermanentie en dagbesteding in een niet-professionele gastsituatie. De professionele ondersteuning van deze vrijwilligers bestaat uit coaching en vorming van het gastgezin, respectievelijk de gastvrouw/-heer. 

De startende, kleinschalige initiatieven gastopvang staan voor een aantal uitdagingen. Zij dienen zelf zicht te krijgen op de benodigde middelen, wettelijke bepalingen en randvoorwaarden waarbinnen zij kunnen/moeten werken. Zij dienen op zoek te gaan naar partners in andere sectoren die expertise kunnen inbrengen. Tot slot willen zij zich zoveel mogelijk verenigen i.f.v. visieontwikkeling en gezamelijke communicatie.
Het onderzoeksproject heeft als doelstelling een proces-, omgevings- en sterkte/zwakte-analyse te maken van de werking van de diensten ‘gastopvang’. Het wil in een periode van twee jaar kijken hoe deze diensten functioneren en hoe ze hun aanbod realiseren, ingebed in de eigen regionale omgeving. Het onderzoek wil op onafhankelijke wijze de sterktes en zwaktes nagaan van het nieuwe aanbod, zowel vanuit het standpunt van de professionelen als van de zorggebruikers. Dit project dient te leiden tot een afbakening van competities die de gastheren –en vrouwen dienen te hebben voor het opnemen van de zorg, en nagaan welke noden er zijn aan vorming dienaangaande. In het zoeken naar een gezamelijke visie op ‘gastopvang’ wil het onderzoek ook een platform creëren waarop de diensten elkaar en externe deskundigen ontmoeten.
Dit project maakt voornamelijk gebruik van kwalitatieve onderzoeksmethodes. Via literatuurstudie en focusgroepen zullen de antwoorden op de onderzoeksvragen geëxploreerd worden, om het belang en de gedragenheid van de conclusies te toetsen bij zowel de gebruikers, de aanbieders en vertegenwoordigers van het beleid.